Wie plukt te vruchten?

Type project
Een crossmediaal project over kinderarbeid in Israelische nederzettingen op de Westbank, waarvan de producten op de Nederlandse markt verhandeld worden. Elk platform binnen het project geeft een andere invalshoek op kinderarbeid op de Westbank:

  • Een persoonlijke documentaire van 50 minuten over een kindarbeider: geeft kinderarbeid een gezicht door het dagelijkse leven en werk te laten zien van een kindarbeider en zijn familie, en toont een voorbeeld van de dramatische gevolgen van kinderarbeid op het leven van een kindarbeider. Om in de documentaire zoveel mogelijk ruimte te geven aan deze hoofdpersoon, willen we contextuele informatie alleen beknopt overbrengen in een tekst aan het eind van de documentaire, met daarbij een link naar de website voor meer informatie.
  • Een online social game op de sociale netwerksite Facebook en een inhoudelijke website die naar elkaar gelinkt zijn: geven de resultaten van ons onderzoek en contextuele informatie weer. Tijdens het maken van de documentaire interviewen we experts die deze context kunnen verschaffen. Het beeldmateriaal van deze interviews gebruiken we niet in de documentaire zelf, maar wél in de game en op de website. In de game wordt de contectuele informatie op een lichtere manier aangeboden dan op de website.
  • Een modulair lespakket: geeft aanleiding tot inhoudelijke discussies in de klas over kinderarbeid als mondiaal probleem, en hoe wij als consumenten invloed hebben op de bestrijding van kinderarbeid door ons koopgedrag aan te passen.

Alle onderdelen (documentaire, game&website en lespakket) verwijzen naar elkaar. Ze kunnen zelfstandig bestaan, maar ze geven elkaar ook extra betekenis door de verschillende invalshoeken.

Onderwerp project
Terwijl wereldwijd kinderarbeid afneemt, is het juist een groeiend probleem in de Westbank en de Israelische nederzettingen. Kinderen worden in de Israelische nederzettingen vooral ingezet in de tuinbouw en de inpakindustrie. March21 wil om die reden een tweede documentaire maken over de Westbank en in het bijzonder over de omstandigheden waaronder jongeren daar leven en werken.

jv_-_child_worker_picking2
Veel producten worden geproduceerd door jongeren die werken in plaats van naar school gaan. Daardoor kunnen ze zich onvoldoende ontwikkelen en hebben ze ook minder mogelijkheden op een goede toekomst. Hun ouders hebben minder perspectief op goed betaald werk, omdat het werk wordt uitgevoerd door hun kinderen. Internationale en Nederlandse bedrijven importeren goederen - via Israel - uit de nederzettingen van de Westbank die in de schappen in onze winkels te koop zijn. De meeste mensen zijn zich daar niet van bewust. Laat staan dat ze zich bewust zijn van de omstandigheden waaronder deze producten worden gemaakt. In een film laten we de werkende jongeren zien, hun dagelijkse leven en strijd om een beter bestaan. Hun verhalen, gezichten en getuigenissen zijn ook zeer geschikt om volwassenen en jongeren in Nederland over deze thematiek na te laten denken en te stimuleren daarover een mening te vormen.


Cijfers

  • In 2004 waren er 43.000 kinderarbeiders tussen vijf en zeventien jaar. In 2007 steeg het aantal tot 47.000, in de eerste helft van 2008 tot 53.500;
  • 4,6 procent van de Palestijnse jongeren onder de achttien jaar werkt;
  • De hoogste concentratie kinderarbeiders situeert zich in de Westbank, met name in Jericho en de Jordaanvallei (13,5 procent);
  • 1900 kindarbeiders werken in de nederzettingen. Er is daar groeiende vraag naar arbeiders;
  • Een derde van de Israëlische export naar de EU is gedeeltelijk of geheel afkomstig uit de nederzettingen;
  • Het gemiddeld uurloon bedraagt 6,25 sjekels per uur (1,05 euro). Het wettelijke minimumloon voor jongeren is echter 15,58 sjekels per uur;
  • De Israëlische én Palestijnse wet zijn eenduidig: kinderarbeid onder de veertien jaar is absoluut verboden;
  • De gemiddelde werkweek voor een minderjarige telt dertig uur.

kauwgomverkoper
Onderzoekvragen en thema
Aan het thema van dit project zitten verschillende dimensies die aandacht verdienen: niet alleen een mensenrechtendimensie, maar ook een economische, juridisch en politieke dimensie. Deze dimensies staan centraal in alle onderdelen van het project, en komen terug in de zes onderzoeksvragen die we ons stellen:

  • Economisch: Welke nederzettingenbedrijven die producten op de Nederlandse markt verkopen maken gebruik van kinderarbeid in hun productieproces? Hoe verloopt precies die keten en zitten daar ook producten bij die een positief imago hebben, zoals biologisch geteelde producten?
  • Economisch: Wat is de prijsopbouw van zo’n product? Hoeveel duurder zou een product zijn als het niét door kinderen zou zijn geproduceerd?
  • Economisch/politiek: Welke invloed heeft kinderarbeid op de Palestijnse economie en maatschappij?
  • Mensenrechten: Welk effect heeft kinderarbeid op de ontwikkeling van het kind?
  • Juridisch: Wat is kinderarbeid en welke wetten, verdragen en conventies (ILO-conventies 138 en 182) beschermen kinderen tegen kinderarbeid, en hoe worden deze in de nederzettingen overtreden?
  • Politiek: Betaalt de belastingbetaler van de Europse Unie mee aan kinderarbeid op de Westbank via de EU-handelsvoordelen waarvan Israel gebruik maakt?
  • Politiek: NGO’s verschillen van mening hoe de positie van Palestijnse (kind)arbeiders te verbeteren. Moet de positie van Palestijnse arbeiders worden verbeterd door Israelische arbeidswetgeving daar in te voeren voor Palestijnen? Of krijgen de nederzettingen hierdoor een onwenselijke legitimiteit, en zou de positie van Palestijnen juist verbeterd moeten worden door de eigen Palestijnse economie te ondersteunen, zodat Palestijnen minder afhankelijk worden gemaakt van de nederzettingen?

Keuze product
In het project willen we bij voorkeur een product centraal stellen dat een positief imago heeft, maar door kinderhanden is gemaakt, om zo en sterk contrast te krijgen tussen het beeld dat er van een product bestaat en de werkelijkheid achter dat beeld. Mochten we zo’n product inderdaad ontdekken, dan is er een grotere kans dat het wordt opgepikt door de reguliere media. Uit ons voorlopige onderzoek blijkt dat het nederzettingenbedrijf Arava Export Growers biologische pepers op de Nederlandse markt verhandelt. Ook Agrexco heeft een biologische ns nader onderzoek moet echter uitwijzen of de agrarische bedrijven die biologische producten telen gebruik maken van kinderarbeid.

We zijn ons overig bewust dat door te kiezen voor een biologisch product de hele biologische sector in een kwaad daglicht zou kunnen komen te staan. Uiteraard zullen we de nuance aanbrengen die dit moet voorkomen. Bijvoorbeeld door aan te geven dat er bedrijven zijn die misbruik maken van het label ‘biologisch’, maar dat het biologische label zelf juist goed is.

800px-Soda-Club_bis_2008_logo.svg
We willen het project afsluiten met het voorbeeld van Soda Club, een Israëlisch bedrijf dat frisdrank in Maale Adumim produceert, een Israelische nederzetting op de Westbank. Het bedrijf ging de arbeidswetten naleven nadat consumenten en de media in Zweden druk uitoefenden op het bedrijf.


Keuze hoofdpersoon
In de nederzettingen van de Westbank kunnen volgens Simone Korkus (journalist Algemeen Dagblad / Humo) drie vormen van kinderarbeid worden onderscheiden. Voor alle vormen geldt dat de kinderen óf gedeeltelijk óf geheel verantwoordelijk zijn voor het gezinsinkomen:
  • Arbeid verricht door kinderen die na school tot laat in de avond in hoofdzakelijk de inpakindustrie werken. Hun leeftijd varieert van 8 tot 12 jaar. Korkus zegt kinderen ontmoet te hebben die zelfs tot 3 uur 's nachts moesten werken.
  • Arbeid verricht door kinderen die niet meer naar school gaan. Deze kinderen werken in de agrarische sector in de Jordaanvallei en zijn in de leeftijd 12 jaar en ouder.
  • Arbeid verricht door kinderen van 15 jaar en ouder die volgens de wet wel mogen werken, maar niet onder gevaarlijke omstandigheden. Maar de kinderen gaan volgens Korkus onder gevaarlijke omstandigheden naar hun werk doordat ze langs een checkpoint moeten waar ook militaire schietoefeningen plaatsvinden.

Wij zullen ons in het onderzoek richten op de tweede of derde vorm van kinderarbeid.

Keuze bedrijf
Een agrarisch bedrijf dat volgens Korkus gebruik maakt van kinderarbeid is Agrexco Agricultural Export Company, Israëls grootste exporteur van verse landbouwproducten en voor 50% in handen van de Israelische regering.

new Carmel bio top

  • De jaarlijkse omzet komt neer op € 540 miljoen in 2004, grotendeels bestaand uit export naar de EU.
  • Agrexco is verantwoordelijk is voor de marketing van 60 tot 70% van alle landbouwproducten die verbouwd worden in de Israëlische nederzettingen in de bezette gebieden (druiven, dadels, grapefruits en andere citrusvruchten, kruiden, groenten, meloenen en bloemen). Deze producten worden meestal verkocht onder de merknaam Carmel. Citrusvruchten uit de nederzettingen worden onder de merknaam Jaffa verkocht en dadels onder de merknaam Jordan Plains.
  • Deze nederzettingproducten zijn goed voor ongeveer 5% van Agrexco’s totale omzet. Of deze exportproducten op de juiste manier gelabeld zijn is onzeker.


Conceptplan documentaire

  • De documentaire vertelt het verhaal van Mohannad, een kindarbeider van 14 jaar die biologisch geteelde paprika’s
  • plukt in een van de joodse nederzettingen in de Jordaanvallei (Westelijke Jordaanoever).
  • Doordat hij werkt kan hij niet naar school.
  • Zijn vader kan geen werk vinden, en dus is het gezin afhankelijk van het inkomen dat Mohannad verdient met werken.
  • Mohannad ziet zelf ook de noodzaak daarvan in; hij wil zijn ouders niet teleurstellen. Maar heeft hij ook dromen en plannen voor de toekomst?
  • Mohannad is exemplarisch voor een generatie Palestijnse jongeren die ongeschoold opgroeit om onder gevaarlijke omstandigheden te moeten werken.

De documentaire geeft kinderarbeid een gezicht door het leven van nabij te volgen van een kindarbeider, en laat zo de humanitaire kant zien van de gevolgen van kinderarbeid. Door middel van een tekst aan het eind van de documentaire krijgt zijn verhaal ook beknopt een economische, juridische en politieke dimensie.

Conceptplan online social game / website
  • Het spel wordt individueel gespeeld.
  • In het spel moet je geld uitgeven; doel van het spel is om met je geld zoveel mogelijk kinderarbeidsvrije producten te kopen.
  • Je score kan je vergelijken met je vrienden uit je Facebook-netwerk. Als de game vanaf de website wordt gespeeld (en niet vanaf de Facebook-website), dan kan je aan het eind van de game emailadressen van je vrienden invoeren die je hiermee uitnodigt het spel ook te spelen.
  • In de game moet je met je winkelwagen alleen dié producten of merken ‘vangen’ die kinderarbeidvrij zijn, en producten vermijden die met kinderarbeid zijn gemaakt.
  • Er is ook een behendigheidselement: je kunt in je winkelwagen ook producten per ongeluk missen. Door dit behendigheidselement is het spel niet alleen een kennisspel, maar ook een behendigheidsspel, en kan je dus een steeds behendiger worden (en dus een hogere score krijgen) door het spel meerdere keren te spelen.
  • Nadat je een verkeerd product hebt gevangen, zie je een filmpje die achtergrondinformatie geeft over de herkomst van het product. Het filmpje kan een in terview zijn met een expert, of een fragment uit de documentaire.

In de online social game en vooral op de inhoudelijke website liggen de nadruk op de economische, juridische en politieke dimensies van kinderarbeid op de Westbank. In de game corresponderen die met de drie levels waarop de game gespeeld wordt: een economisch level, een juridisch level en een politiek level.

Conceptplan lespakket
Het lespakket bevat de volgende ondedelen:
  • de documentaire
  • een downloadable werkblad in pdf-formaat (voor leerlingen)
  • een handleiding (voor docenten)
  • ook de game kan onderdeel zijn van het lespakket
  • een flyer

De vier dimensies (mensenrechten, economisch, juridisch en politiek) staan ook centraal in het onderwijsmateriaal. Jongeren gaan aan de hand van vier dilemma’s met deze dimensies aan de slag.

Zie onder
Middelen voor meer informatie over de keuze van onze partner die het lespakket ontwikkelt.

Land(en)
Palestina (Palestijnse Gebieden), Israël, Nederland (bij uitbreiding ook de EU)

Plaats van internationale samenwerking binnen het project
X a) Het werk aan de VN Millenniumdoelen, en de coherentie van Nederlandse inspanningen en beleid daarvoor

X c) Rechtvaardige economische, financiële, sociale en ecologische internationale betrekkingen: (eerlijke) handel en markttoegang

Resultaten van internationale samenwerking in uw project
  • We werken samen met ngo’s in Israel en de Westbank die research doen naar of opkomen voor de rechten van Palestijnse (kind)arbeiders. Onder andere met Kav La’Oved en de Palestijnse vakbond PGFTU. Kav La’Oved is een Israëlische ngo die opkomt voor de belangen van Palestijnse werknemers. De documentaire zal Kav La’Oved gebruiken in haar voorlichtingscampagne onder Palestijnse werknemers. Zij dragen ook zorg voor de verspreiding van de documentaire onder Palestijnse en Israelische media.
  • In Nederland werken we samen met FNV Mondiaal, die een partner organisatie is in de Campagne ‘Stop Kinderarbeid’. Deze campagne wordt gevoerd door organisaties in 6 Europese landen. In Nederland is het een gezamenlijk initiatief van Hivos, FNV Mondiaal, Landelijke India Werkgroep en de Algemene Onderwijsbond. De campagne heeft als missie om kinderarbeid vanuit Europa wereldwijd te bestrijden, en wil het beleid van Europese politici en bedrijven en het koopgedrag van de mensen in Europa te beïnvloeden. (website www.stopchildlabour.eu/). De documentaire, het lespakket en de game zullen onderdeel worden van de campagne.
  • In Nederland werken we ook samen met ICCO. ICCO’s lokale partners zijn o.a. B’Tselem, the Alternative Information Centre, Stop The Wall en DCI/PS (Defence for Children International-Palestine Section). Met deze partijen werken wij binnen het project ‘Wie plukt de vruchten’ ook samen. Ze zullen een bijdrage leveren in de research.